İnsanlık tarihinde pek çok büyük şahsiyet yaşamıştır; hükümdarlar, filozoflar, komutanlar… Ancak onların çoğu, doğumlarıyla değil, zaferleriyle, icraatlarıyla, yazdıkları eserlerle hatırlanır. Ancak neticede hepsinin ölümü/ölmüş olduğu daha ziyade bilinir ve dillendirilir. Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem ise ümmetinin gönlünde doğumuyla anılan yegâne örnektir. Onun dünyayı teşrifi, ümmetin hafızasında yalnızca tarihî bir vakıa değil, ilâhî rahmetin yeryüzüne iniş anı olarak görülmüştür. Bu yüzden asırlardır Müslümanlar, Mevlid kandillerinde veya özel toplantılarda, Efendimiz’in doğumunu anmayı ibadet şuuruyla sürdürmüşlerdir.
Doğumla anmak, aslında onun varlığının bütün insanlık için bir başlangıç olduğunu kabullenmektir. Çünkü o gün, karanlıkta yolunu kaybetmiş insanlık için yeni bir sabah doğmuştur. O’nun doğumu, ümmet için sıradan bir başlangıç değil, iman, muhabbet ve birlik duygularının kaynağı olan bir dönüm noktasıdır. Mevlid gecesiyle birlikte, Müslümanların hafızasında şunlar canlanır: Allah’ın rahmeti, kullarına olan merhameti ve peygamberlik müessesesinin insanlığa sunduğu en son, en mükemmel örnek…
Asırlardır farklı coğrafyalarda Müslümanlar, Mevlid-i Şerif’i okuyarak, kasideler söyleyerek, naatlar terennüm ederek bu hatırayı yaşatmıştır. Evlerden tekkelere, camilerden meydanlara kadar pek çok mekân, bu doğumun sevinciyle dolmuştur. Kandillerin yakılması, güllerin dağıtılması, salavatların getirilmesi, hep aynı anlamı taşır: O’nun doğumunu anmak, ümmetin gönlünde peygamber sevgisini yeniden uyandırmaktır.
Mevlid’in ümmet hafızasında böylesine köklü yer edinmesi, Efendimiz aleyhisselatü vesselamın doğumuyla anılmasının eşsizliğini gösterir. Çünkü bu anma, sadece bir tarihî olayı hatırlamak değil, ümmetin her defasında O’nun rehberliğine yeniden yönelmesi, sevgi ve bağlılığını tazelemesidir. Doğumun hatırlanışı, ümmetin yeniden doğuşu gibidir; işte bu yüzden Mevlid, gönüllerde daima taptaze bir sevinç ve rahmet kaynağı olarak yaşamaya devam etmiştir.
